نگاهی قرآنی به بلایای طبیعی

دسته: ویژه , یادداشت‌ها
بدون دیدگاه
یکشنبه - 10 دسامبر 2017

نويسنده: شاکر رئیسی

براساس عقاید و باورهای اسلامی تمام اتفاقاتی که در جهان هستی رخ می‌دهد با اراده و ‌اذن پروردگار است. بدون مشیّت و خواست الهی، نه چیزی در دنیا پدید می‌آید و نه چیزی نابود می‌شود. خداوند متعال در آیات مختلف قرآن مجید بر این اصل صحّه گذاشته و خود را «فَعّال لِما یُرِید» خوانده است.
بنابراین، مؤثر حقیقی تمام کارها و حوادث روزگار مانند توفان، زلزله، باد و غیره ذات پاک الهی است، گرچه خداوند برای بعضی رخدادها، اسباب و عوامل ظاهری را نیز وضع کرده است. بلایای طبیعی را مؤثر ذاتی دانستن، بر خلاف عقاید اسلامی است و براساس گفته‌ی کارشناسان دینی آدمی را از دایره‌ی ایمان خارج می‌کند.
علاوه‌براین، بلایای طبیعی در تأثیرگذاری خود نیز محتاج دستور الهی هستند. بدون خواست الهی نمی‌توانند به انسان‌ها ضرر و نقصانی برسانند، چنان‌که حضرت ابراهیم علیه‌السلام در آتش نمرودیان انداخته شد و باتوجه به طبیعت آتش باید او را می‌سوزاند، اما آن آتش تبدیل به گلستان شد. بنابراین زلزله‌ها و حوادث دیگری که امروز رخ می‌دهند و از آنها با عنوان «بلایای طبیعی» یاد می‌شود، گرچه اسباب و عوامل ظاهری مانند فعال‌شدن گسل‌ها و غیره داشته باشند، اما تمام خسارات و بحران‌آفرینی آنها وابسته به اذن و دستور پروردگار است.
با بررسی سرنوشت اقوام گذشته در قرآن مجید به این نتیجه می‌رسیم که بسیاری از آنان در اثر گناهان خود به‌وسیله‌ی همین بلایایی که ما آنها را طبیعی می‌خوانیم هلاک شده‌اند. چنان‌که قوم حضرت نوح علیه‌السلام با توفان، قوم ثمود با زلزله و قوم عاد با وزیدن باد شدید، از صفحه‌ی گیتی محو شدند.
مسلم است که عذاب الهی مخصوص یک قوم نیست، بلکه هر گناهکاری مستحق مجازات است، مگر آنکه خداوند متعال بالطف و عنایت خویش او را بیامرزد. به‌همین خاطر قرآن مجید در آیات متعدد با بیان بلایا و عذاب‌هایی که اقوام گذشته با آن دچار شدند، ملت مسلمان را بر لزوم عبرت و پندگرفتن از سرنوشت آنان فرا می‌خواند.
در روایت بخاری آمده است که أم‌المؤمنین زینب بنت جحش رضی‌الله‌عنها از پیامبر پرسید: آیا ما هلاک می‌شویم درحالی‌که نیکان میان ما هستند؟ پیامبر فرمود: بله، زمانی‌که ناپاکی زیاد شود.
آنچه از جانب خداوند متعال به ما می‌رسد یا «نعمت» پروردگار است که باید در مقابل آن شکر الهی به‌جای آورده شود، یا اینکه «مصیبت» هستند که باید از آنها به ذات الهی پناه برده شود.
این یک اصل مسلّم است که خداوند متعال هیچ‌گاه بندگانش را بدون گناه مجازات نمی‌کند، چنان‌که خداوند متعال در آیه‌ی 79 سوره‌ی «نسآء» می‌فرماید: «هر نيكي‌اى كه به تو رسد از خداست و هر بدي‌اى كه به تو رسد از خود توست». نگاه قرآنی این است که تمام حوادث و اتفاقات ناگواری که به نوعی به ما آسیب می‌رسانند، ریشه در اعمال و کردار خود ما دارند.
بنابراین، فراخواندن مردم به توبه و استغفار و اصلاح کردار هنگام بروز چنین حوادثی، موافق با اصل دیانت و تعلیمات دینی و قرآنی است و از کنار چنین حوادثی ساده گذشتن و درس نگرفتن از سرنوشت دیگران، کار غافلان است.

منبع: نشریه نگاه


نوشته شده توسط:سنت آنلاین - 1038 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۲۲
برچسب ها: