جلوه‌های از زندگانی شیخ الاسلام مولانا جلیل‌ جلیل الله هراتی

دسته: شخصیات , معاصرین , ویژه
بدون دیدگاه
یکشنبه - 25 فوریه 2018

نويسنده: ارسالی دفتر فرهنگی دارالعلوم عالی هرات

جهان اسلام همواره شاهد شخصیت‌های برجسته‌ای در زمنیه‌‌های علم، ادب،‌ عرفان و… بوده است که هر کدام برای پیشبرد اهداف اسلام سختی‌ها را با جان و دلش خریده است. یکی از این رادمردان مولانا جلیل الله هراتی است. ایشان عالمی متبحر، مفسری توانا و فقیهی چیره‌دست است

تولّد:

مولانا جلیل الله فرزند حضرت خواجه مولانا رحمت الله و مولانا رحمت الله فرزند حضرت خواجه مولانا قاضی فیض الله و ایشان فرزند عارف بالله، حضرت خواجه مولانا ولیّ الله است. ایشان در سال (1317هـ ش) در استان هرات (منطقه درب قندهار) پا به عرصه‌ی وجود نهاد. وی از خاندان بزرگ علمی و عرفانی خواجه صدّیقی که برای دعوت و اشاعة دین از حجاز به قریة جوی ‌بار بخارا و سپس به افغانستان آمده و به ترتیب در چشت شریف هرات، ارغنداب قندهار، فراه و در اخیر شهر هرات ساکن شدند، هست.

اساتید و تحصیلات

مولانا هراتی از فیض‌یافتگان دارالعلوم دیوبند است که از محضر بزرگان آنجا عطش علمی خویش را سیراب نموده است. اساتید مشهور ایشان: مولانا جلیل الله از محافل علمی بزرگترین علماء و دانشمندان زمان مستفید گردید. علوم عقلی و نقلی را از افراد کم نظیری آموخت که اسامی برخی از آنان در ذیل ذکر می‌گردد:
1- حضرت علّامه مولانا خان بهادر مارتونگی (قدّس سره العزیز)
2- حضرت مولانا محمّدنذیر چکیسری (قدّس سره العزیز)
3- حضرت مولانا محمّدأیّوب تیلوسی (قدّس سره العزیز)
4- حضرت علّامه خان صاحب (مولانای بنو) (قدّس سره العزیز)
و در اخیر دورۀ أحادیث نبوی و تخصّص فقه حنفی را نزد شیوخ بزرگ دار العلوم دیوبند به پایان رساندند که اسامی مبارکشان به شرح ذیل می‌باشد:
1- حضرت مولانا محمّد ادریس کاندهلوی رحمه الله ( شاگرد ارشد حضرت علّامه شاه محمّدانور شاه کشمیری رحمه الله شیخ الحدیث و صدر المدرّسین دار العلوم دیوبند)
2- حضرت علّامه مولانا رسول خان صاحب رحمه الله (شاگرد ارشد شیخ الهند حضرت مولانا محمود الحسن رحمه الله شیخ الحدیث و صدر المدرّسین دار العلوم دیوبند)

فعّالیت‌های مذهبی، فرهنگی و اجتماعی:

حضرت مولانا جلیل الله بعد از اختتام تحصیلات عالی با مراجعت به زادگاه خویش، مرجع عام و خاص قرار گرفته و در دارالعلوم عالی هرات واقع در مسجد جامع علامه تفتازانی رحمه الله ( که دار التألیف و درسگاه تاریخی علامه سعد الدین تفتازانی رحمه الله بوده و کتاب مشهور مطوّل در آنجا توسط ایشان تألیف گردیده است) به تدریس علوم عقلی و نقلی پرداختند که در نتیجه تعداد زیادی از أهل علم از حلقه درس این عالم بزرگوار مستفید شده و تحویل جامعه اسلامی شده‌اند.
مدیریت دار العلوم عالی هرات بعد از هجوم وحشیانه روس‌ها به سرزمین اسلامی افغانستان از سوی رژیم کمونیستی وقت، تحت تعقیب قرار گرفتند، لذا در سال (1357هـ ش) برای ادامه خدمت به اسلام و مسلمین، رهسپار دیار هجرت گردید و در شهر زاهدان ایران به فعّالیتهای علمی و جهادی پرداخت.
سپس در سال 1361 هـ ش نهاد علمی جامعة روحانیت افغانستان را با عضویت صد و بیست تن از علماء بزرگ و برجسته کشور تأسیس نمود که هدف اصلی آن مقابله با تهاجم فرهنگی دشمنان اسلام، حلّ و فصل مسائل مجاهدین در سنگرهای جهاد و رفع مشکلات مهاجرین در دیار هجرت بوده است.
همچنین با تأسیس دار العلوم جامعۀ روحانیت افغانستان عدۀ زیادی از طلاب مهاجر و مجاهد را تحت پوشش علمی خود قرار داد که در نتیجه، عدّۀ فراوانی از أهل علم در دیار هجرت از علوم ایشان بهره‌مند شدند.

شیوة تدریس:
شیوة درسی مولانا محقّقانه می‌باشد، اما تقریرشان به اندازه‌ای روان و جذّاب است که هر شخص می‌تواند از آن استفاده کند و اگر ساعت‌ها به طول انجامد سبب خستگی و ملال نمی‌گردد. از ویژگی‌های بارز ایشان تطبیق نصوص بر مسائل روز، تشریح مسائل با ذکر واقعات و تسهیل امور معقول با مثال‌های محسوس از ویژگی‌های درسی ایشان می‌باشد که سبب جذابیت بیشتر درس ایشان گردیده است.

ویژگی‌های اخلاقی:

آیه اشداء علی الکفار رحماء بینهم بیانگر اخلاق ایشان می‌باشد که در مقابل أهل باطل سخت و تندخو بوده و در مقابل آحاد امت اسلامی مهربان و دلسوز می‌باشد که همین امر سبب جذب انسانهای دین دوست شده و در عوض افراد بی0‌دین ولا ابالی از هیبت ایشان مرعوب شده‌اند.

جایگاه علمی و دیدگاه علماء نسبت به ایشان:

ایشان در میان علماء و جامعه از جایگاه علمی ویژه‌ای برخورداراند و همین امر سبب گردیده تا قول و فیصله شان در میان علماء و جامعه، فصل الخطاب باشد.

خدمات سیاسی:

بر اساس نبوغ علمی و تفکر عالی سیاسی‌شان و انجام خدمات و مبارزات خستگی ناپذیر شیخ الاسلام مولانا جلیل الله به عنوان معاون عمومی حرکت انقلاب اسلامی افغانستان تحت قیادت عالم مجاهد حضرت مولانا محمدنبی محمدی تعیین گردید.
بعد از پیروزی مجاهدین و استقرار دولت اسلامی در افغانستان در سمت‌های وزارت آموزش وپرورش، دادگستری و دادگاه عالی کشور افغانستان خدمات بزرگ و شایسته‌ای به اسلام و مسلمین انجام داده که ملت افغانستان و امت اسلامی شاهد آن بوده و هستند.

خدمات فعلی:

هم اکنون ایشان در دارالعلوم عالی هرات مشغول به تدریس کتاب صحیح بخاری و تکمیل رحمة الباری شرح صحیح بخاری می‌باشند و سالانه حداقل حدود صد و پنجاه نفر در شعبه‌های مختلف دانش‌آموخته می‌شوند.
همچنین ایشان رهبری جامعه روحانیت افغانستان را (که بعد از بیست و پنج سال دوباره به فعّالیت آغاز نموده و با عضویت علماء برجسته‌ِی کشور و حمایت ملّت متدین افغانستان در مقابل تهاجم فرهنگی دشمنان اسلام قد علم نموده است) به عهده دارند.

آثار علمی:

ایشان با وجود مشغولیت‌های فراوانی که داشت کتاب‌های زیادی را تألیف نموده و تقدیم به جامعه اسلامی نمود که تالیفات ایشان خود بیانگر شخصیت بزرگ و همت والای ایشان می‌باشد.
مولانا جلیل الله صدیقی در فنون تفسیر، اصول تفسیر، حدیث، اصول حدیث، فقه و اصول آن از تبحر علمی بسیار زیادی بر خوردار می‌باشد که تالیفات ایشان خود مؤید این سخن می‌باشد.

تالیفات

در تفسیر و اصول آن کتاب‌های:

1- تفسیر المشارق (در شصت جلد به زبان فارسی)
2- العرفان فی علوم القرآن (در اصول تفسیر) را تالیف نمودند
ودر فن حدیث کتاب‌های:
3- رحمة الباری شرح صحیح البخاری (در تقریبا سی جلد به زبان فارسی که هنوز تکمیل نگردیده است)
4- طلیعه نور (در اصول حدیث)
5- ختامه مسک (تحقیق حدیث آخر صحیح البخاری) را به رشته تحریر در اوردند
ودر مسائل فقهی و مسئله جهاد:
6- الرسالة الجزیلة فی مال المفقود و الحلیلة (که در زمان جهاد تألیف گردیده و به مسائل و أحکام مفقود، مطابق قول مفتی به در مذهب احناف تعلّق دارد)
7- انتصار الدین فی أحکام الزنادقة و المرتدّین (که در زمان جهاد تألیف گردیده و احکام زنادقه و مرتدّین در آن ذکر شده است)
8- اختلاف المطالع (که در زمان جهاد تألیف گردیده و به مسئله اختلاف مطالع، مطابق قول مفتی به احناف، تعلق دارد)
9- حدود در سنگر جهاد (که در سنگر جهاد نوشته شده و به مسائل و أحکام حدود تعلّق دارد)
10- سفرنامه مجاهد (که در دوران جهاد تألیف گردیده و به مسائل و أحکام سفر تعلّق دارد)
و غیره …


نوشته شده توسط:سنت آنلاین - 1038 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۴۷
برچسب ها: